Anayasa Mahkemesinin 18/2/2026 Tarihli ve 2022/52228 Başvuru Numaralı Kararı
Anayasa Mahkemesi, işe iade davası açmadan önce yanlış işverene karşı ara buluculuk yapan ve sonradan gerçek işverene karşı taraf değişikliği yoluna giden başvurucunun davasının "dava şartı yokluğu" gerekçesiyle usulden reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi. Karar, iş davalarında zorunlu ara buluculuk şartının katı ve şekli yorumlanmasının hak kaybına yol açacağını ortaya koymaktadır.
- Bölge Adliye Mahkemesi, taraf değişikliğinden önce gerçek işverene karşı ara buluculuk yapılmamış olmasını gerekçe göstererek davayı kesin biçimde usulden reddetmişti; AYM bu yorumu aşırı katı ve orantısız buldu.
- AYM, yeniden yargılama yapılması için dosyayı Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi aracılığıyla Kocaeli 4. İş Mahkemesi'ne gönderdi; tazminat talebini ise reddetti.
- Başvuruculara 487,60 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.487,60 TL yargılama gideri ödenmesine hükmedildi.
Ne getiriyor?
Anayasa Mahkemesi, işe iade davası açmadan önce zorunlu arabuluculuk şartını yanlışlıkla gerçek işvereni değil başka bir şirketi karşı taraf göstererek yerine getiren işçinin davasının "dava şartı yokluğu" gerekçesiyle reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine 18/2/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verdi. Dava, yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemelere gönderildi ve başvuruculara toplam 40.487,60 TL yargılama gideri ödenmesine hükmedildi.
Kimleri etkiliyor?
- İşe iade davası açmak isteyen işçiler — özellikle gerçek işverenini tam olarak tespit edemeyen ya da birden fazla şirket arasında organik bağ bulunan durumlarda çalışanlar
- İş mahkemelerinde arabuluculuk şartının yerine getirilip getirilmediğini değerlendiren hâkimler ve bölge adliye mahkemeleri
- Taraf değişikliği talebinde bulunan davacılar ve onları temsil eden avukatlar
- Birden fazla tüzel kişilik altında faaliyet gösteren, aralarında organik bağ bulunan şirketler ve bu şirketlere karşı dava açan çalışanlar
Yürürlük: Karar 18 Şubat 2026 tarihinde verildi ve 6 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
Sık sorulan sorular
Bu karar ne anlama geliyor? İşçi yanlış şirkete karşı arabuluculuğa gitmiş olsa bile dava reddedilemez mi?
Anayasa Mahkemesi'ne göre, işçi kabul edilebilir bir yanılgıyla (örneğin birbirine bağlı iki şirketten yanlışını seçerek) arabuluculuğa gitmiş ve ardından mahkeme tarafından gerçek işverene karşı arabuluculuk için süre verilmişse, bu süreçte arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartının sağlandığı anlamına gelir; davayı usulden reddetmek mahkemeye erişim hakkını ihlal eder.
Başvurucuya ne kadar tazminat ödendi?
Anayasa Mahkemesi manevi tazminat talebini reddetti; ancak 487,60 TL harç ve 40.000 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 40.487,60 TL yargılama giderinin başvuruculara ödenmesine karar verdi.
Bu kararın ardından dava ne olacak?
Karar, yeniden yargılama yapılmak üzere Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi aracılığıyla Kocaeli 4. İş Mahkemesi'ne gönderildi; mahkeme, Anayasa Mahkemesi'nin belirlediği ilkelere uygun şekilde yeni bir karar vermek zorundadır.
Arabuluculuk şartı neden bu kadar önemli? Yerine getirilmezse ne olur?
İşe iade davalarında arabuluculuğa başvurmak yasal bir dava şartıdır; bu şart yerine getirilmeden dava açılırsa mahkeme davayı usulden, yani esasa girmeksizin reddeder. Ancak bu karara göre, şartın yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken katı ve şekılci bir yorum benimsenmemeli, aksi hâlde mahkemeye erişim hakkı orantısız biçimde kısıtlanmış olur.
Bu karar sadece bu davayı mı etkiler, yoksa genel bir kural mı koyuyor?
Anayasa Mahkemesi kararları bireysel başvuru sonucunda verilir ve öncelikle o davayı etkiler; ancak kararda belirlenen ilkeler (arabuluculuk şartının yorumunda katı şekilcilikten kaçınılması gerektiği) diğer mahkemelerin benzer davalarda yol gösterici olarak dikkate alması gereken içtihat niteliği taşır.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.