Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/19)
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2019 tarihli Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği'nde kapsamlı değişiklikler yaptı. Değişiklikler; çeşni maddesi tanımını genişletti, şeker kullanımına sınır getirdi, etiketleme kurallarını sıkılaştırdı ve "doğal" ifadesinin kullanım koşullarını belirledi.
- Çeşnili içme sütlerinde toplam çeşni oranı kütlece en az %1, ilave şeker oranı en fazla %5, toplam şeker oranı ise %9,5'i geçemeyecek; kullanılacak şeker yalnızca yarı beyaz, beyaz veya ekstra beyaz şeker olabilecek.
- İçme sütlerinde 'doğal' ifadesi yalnızca tam yağlı ve yağlı ürünlerde kullanılabilecek; bu ürünler hiçbir katkı maddesi, çeşni, aroma verici veya ilave bileşen içermeyecek; laktozsuz/laktozu azaltılmış sütlerde ise 'doğal' ifadesi kullanılamayacak.
- Mevcut gıda işletmecilerine uyum için 31/3/2027 tarihine kadar süre tanındı; bu tarihten önce piyasaya sürülen uyumsuz ürünler raf ömrü sonuna kadar satışta kalabilecek.
Ne getiriyor?
Tarım ve Orman Bakanlığı, içme sütlerine ilişkin kuralları güncelleyerek çeşnili (aromalı) sütlere şeker sınırı, yağ sınıflandırması ve "doğal" etiket kısıtlaması gibi yeni zorunluluklar getirdi. Çeşnili içme sütlerinde kullanılabilecek ilave şeker oranı kütlece en fazla %5, toplam şeker oranı ise en fazla %9,5 ile sınırlandırıldı; ayrıca içme sütlerinde artık yalnızca doğal aroma vericiler kullanılabilecek. Etikette şeker kullanımının temel görüş alanında açıkça belirtilmesi ve yağ miktarına göre ürün sınıfının (tam yağlı, yağlı, yarım yağlı, yağsız) yazılması zorunlu hale getirildi.
Kimleri etkiliyor?
- Süt ve süt ürünleri üreten gıda işletmecileri (üreticiler)
- Çeşnili ve aromalı içme sütü pazarlayan firmalar
- İçme sütü tüketen tüketiciler (özellikle etiket bilgisine dikkat edenler)
- Süt ürünleri tedarik zincirindeki denetim ve kontrol kurumları
Yürürlük: 16 Eylül 2026 tarihinde yayımı tarihinde yürürlüğe girdi; ancak hâlihazırda faaliyet gösteren gıda işletmecileri değişen hükümlere 31 Mart 2027'ye kadar uymak zorunda.
Sık sorulan sorular
Çeşnili (örneğin çilekli veya kakaolu) içme sütlerine ne kadar şeker eklenebilecek?
Bu ürünlere ilave edilebilecek şeker oranı kütlece en fazla %5 olabilecek; ürünün toplam şeker oranı ise kütlece %9,5'i geçemeyecek.
Hangi tür şeker kullanılmasına izin veriliyor?
İçme sütlerine eklenecek şekerin Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği'nde tanımlanan yarı beyaz şeker, beyaz şeker veya ekstra beyaz şeker olması zorunlu.
İçme sütü etiketlerinde ne gibi yeni bilgiler yer alacak?
Şeker eklenen ürünlerde temel görüş alanında 'ilave şeker içerir' ibaresi ve yüzdesi yazılacak; ayrıca ürünün yağ sınıfı (tam yağlı, yağlı, yarım yağlı veya yağsız) ve süt yağı miktarı da temel görüş alanında belirtilecek.
Hangi ürünlerde 'doğal' ifadesi kullanılabilir?
'Doğal' ifadesi yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde kullanılabilir; bu ürünlerin katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici veya benzeri hiçbir ilave bileşen içermemesi gerekiyor. Laktozsuz ya da laktozu azaltılmış sütlerde 'doğal' ifadesi kullanılamaz.
Mevcut üreticilere bu değişiklikler için süre tanındı mı?
Evet; tebliğin yayım tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri 31 Mart 2027'ye kadar yeni kurallara uymak zorunda. Bu tarihten önce piyasaya sürülen ve eski kurallara göre üretilmiş ürünler ise raf ömürleri dolana kadar satışta kalabilecek.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.