İşyerlerinde İşin Durdurulmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yeraltı kömür madenlerinde iş durdurma gerekçelerini genişleten bir yönetmelik değişikliği yaptı. Yedek havalandırma fanı, yedek güç sistemi ve tali havalandırma fanlarına ilişkin yeni teknik yükümlülükler getirildi; bu gerekliliklerin karşılanmadığı durumlarda işyerinde işin durdurulabilmesinin önü açıldı.
- Ana havalandırma fanının durması halinde devreye girecek yedek havalandırma fanının bulunmaması ve her iki fanın yedek güç sistemine bağlı olmaması, iş durdurma gerekçesi sayıldı; yedek güç sistemine bağlılık şartının (c bendi) uygulaması 30/6/2027'ye ertelendi.
- Su tahliyesi, insan nakli sistemleri ve tali havalandırma fanlarının yedek güç sistemine veya birbirinden bağımsız iki ayrı iletim/dağıtım hattına bağlı olmaması da iş durdurma sebebi olarak listeye eklendi.
- Yönetmeliğe dört yeni tanım (ana havalandırma fanı, tali havalandırma fanı, yedek güç sistemi, yedek havalandırma fanı) eklendi.
Ne getiriyor?
Bu yönetmelik, yeraltı kömür madenlerinde havalandırma ve güç sistemlerine ilişkin iş durdurma kurallarını güçlendiriyor. Artık ana havalandırma fanının devre dışı kalması durumunda anında devreye girecek yedek fan bulundurulması zorunlu hale geliyor; aynı zamanda havalandırma fanları, su tahliyesi ve insan nakli sistemlerinin yedek güç kaynağına bağlı olması şartı getiriliyor. Yönetmeliğin büyük bölümü 21 Temmuz 2026'da yürürlüğe girerken, havalandırma fanlarının yedek güç sistemine bağlanmasına ilişkin kural için 30 Haziran 2027'ye kadar süre tanınıyor.
Kimleri etkiliyor?
- Yeraltı kömür madeni işletmecileri ve maden şirketleri
- Yeraltı kömür madenlerinde çalışan işçiler
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri (denetim yapan taraf)
Yürürlük: Yönetmeliğin çoğu hükmü 21 Temmuz 2026'da (yayımı tarihinde) yürürlüğe girdi; havalandırma fanlarının yedek güç sistemine bağlı olma zorunluluğuna ilişkin hüküm ise 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek.
Sık sorulan sorular
Bu yönetmelik hangi tür madenleri kapsıyor?
Yönetmelik yalnızca yeraltı kömür madenlerini kapsıyor; diğer maden türleri bu düzenlemenin doğrudan muhatabı değil.
Yedek havalandırma fanı zorunluluğu ne anlama geliyor?
Ana havalandırma fanı herhangi bir nedenle durduğunda, havalandırmanın kesintisiz sürmesi için anında çalışmaya başlayacak bir yedek fan bulundurulması artık zorunlu. Bu şartın sağlanmaması, işin durdurulması nedeni sayılıyor.
Yedek güç sistemi nedir?
Ana elektrik şebekesinden ve diğer dış hatlardan bağımsız çalışan; enerjinin kesilmesi halinde bağlı sistemleri besleyecek kapasitede tasarlanmış jeneratör veya jeneratör benzeri bir güç sistemidir.
Su tahliyesi ve insan nakli sistemleri için ne gibi bir zorunluluk getirildi?
Bu sistemler ile tali havalandırma fanlarının, enerji kesilmesi durumunda devreye alınabilmesi için ya yedek güç sistemine ya da birbirinden farklı iki elektrik iletim/dağıtım hattına bağlı olması zorunlu kılındı.
Hangi yükümlülük için 30 Haziran 2027'ye kadar süre tanındı?
Ana ve yedek havalandırma fanlarının, enerji kesilmesi halinde otomatik olarak devreye girecek şekilde yedek güç sistemine bağlanması zorunluluğu için madenlere 30 Haziran 2027'ye kadar süre verildi.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.