İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik
İçme-kullanma suyu havzalarının korunmasına ilişkin 2017 tarihli yönetmelikte kapsamlı değişiklikler yapılarak havza koruma planlarının hazırlanma, onaylanma ve uygulanma süreçleri yeniden düzenlenmiştir. Düzenleme; büyükşehir su idarelerinden belediyelere, DSİ'ye ve Tarım Bakanlığı'na kadar geniş bir kurumlar yelpazesini etkiliyor.
- Su yüzeyinde su ürünleri yetiştiriciliği yalnızca 75.000 hektardan büyük baraj göllerinde ve asgari su kotundaki alanın binde birine kadar olan kısımda Bakanlık izniyle mümkün; su alma yapısına 1.000 metreden yakın alanlarda ve ilgili koylar tamamen yasak.
- Mutlak ve kısa mesafeli koruma alanlarındaki 2/B arazileri ile Hazineye ait tarım arazileri hak sahiplerine satılamayacak; jeotermal enerji santralleri kısa ve orta mesafeli koruma alanlarında yasaklara eklendi, uzun mesafeli alanda ise termik santral, gazlaştırma, biyogaz ve biyokütle tesisi kurulamayacak.
- Mevcut havza koruma planlarının bu Yönetmelik'e uyumu için Bakanlık veya idarelere yürürlük tarihinden itibaren 1 yıllık süre tanındı; tüm idareler ocak ve temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez faaliyetlerini Bakanlık'ın coğrafi bilgi sistemi veri tabanına işleyecek.
Ne getiriyor?
Bu yönetmelik, içme ve kullanma suyu havzalarının korunması kurallarını kapsamlı biçimde güncelliyor; su yüzeyinde yapı yasakları, enerji tesisi kısıtlamaları ve akaryakıt istasyonlarına yönelik yeni düzenlemeler getiriyor. Mevcut havza koruma planlarının yönetmeliğe uygun hale getirilmesi için yürürlük tarihinden itibaren bir yıllık süre tanınıyor. Bakanlık, havzaların kalite ve miktar açısından izlenmesi için coğrafi bilgi sistemi destekli bir su veri tabanı oluşturacak; ilgili kurumlar bu sisteme yılda iki kez (ocak ve temmuz) bilgi girecek.
Kimleri etkiliyor?
- İçme suyu hizmeti sunan büyükşehir su ve kanalizasyon idareleri ile belediyeler
- Su havzası yakınında akaryakıt, gaz dolum veya kimyasal madde deposu işleten işletmeciler
- Havza koruma alanlarındaki taşınmaz sahipleri ve 2/B arazisi hak sahipleri
- Havza alanlarında hayvancılık yapan veya su ürünleri yetiştiriciliği yapmak isteyen kişiler
Yürürlük: Yayımı tarihinde (4 Ağustos 2026) yürürlüğe girdi.
Sık sorulan sorular
Su yüzeyinde hangi faaliyetler kesinlikle yasak?
Su yüzeyine atıksu deşarjı, her türlü atık ve artık bırakılması, yeni yol/köprü/viyadük yapımı ve yenilenebilir enerji dahil hiçbir enerji santrali kurulması yasaktır. İçme suyu teminiyle ilgili teknik yapılar dışında hiçbir yapı yapılamaz.
Mevcut akaryakıt istasyonları ne olacak?
Mutlak koruma alanındaki mevcut akaryakıt ve gaz dolum istasyonları TSE standartlarına uygun hale getirilinceye kadar kapatılır. Standartlara uyan istasyonlarda yalnızca akaryakıt ve gaz satışına izin verilir; oto yıkama, bakım, yağ değişimi gibi ek faaliyetler yapılamaz.
Havza koruma planları ne zamana kadar güncellenecek?
Bakanlık veya ilgili idareler, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde mevcut havza koruma planlarını bu yönetmeliğe uygun biçimde yeniden düzenlemek zorunda. Yapılan düzenlemeler Tarım ve Orman Bakanı onayıyla yürürlüğe girer.
Baraj göllerinde su ürünleri yetiştiriciliğine izin var mı?
Genel kural olarak içme suyu temin edilen göl, baraj gölü ve göletlerde su ürünleri yetiştiriciliği tesislerine izin verilmez. Ancak DSİ tarafından ekonomik bölge oluşturulan alanlarda ve alanı 75.000 hektardan büyük baraj göllerinde belirli koşullarla ve Bakanlık izniyle sınırlı ölçekte yetiştiricilik yapılabilir; içme suyu alma yapısına 1.000 metreden yakın alanlarda ise hiçbir koşulda izin verilmez.
2/B arazisi hak sahipleri bu alanları satın alabilecek mi?
Mutlak koruma alanı içinde kalan 2/B arazileri hak sahiplerine satılamaz. Kısa mesafeli koruma alanında ise Hazineye ait tarım arazileri de hak sahiplerine satılmaz.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.