Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan bu yönetmelik, gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerince açılacak engelli bireylere yönelik özel bakım merkezlerinin kuruluş, çalışma, personel ve denetim esaslarını kapsamlı biçimde düzenlemektedir. Yatılı ve gündüzlü hizmet veren bu merkezlerin açılış süreçlerinden kapatılmasına, engelli kabulünden bakım ücretinin tespitine kadar tüm iş ve işlemler BMYS (Bakım Merkezi Yönetim Sistemi) üzerinden yürütülecektir.
- Merkez açılışı beş aşamadan (başvuru, konum uygunluk, ön izin, açılış onayı, faaliyet izni) oluşmakta; başvuru kabul belgesinden itibaren konum uygunluk için 18 ay, ardından ön izin için de 18 ay süre tanınmaktadır.
- Faaliyet izninden sonra engelli kabul edebilmek için en az 1 meslek personeli, 1 sağlık personeli, 4 bakıcı personel, 1 temizlik personeli ve 3 nöbet sorumlusu istihdamı zorunludur; yatılı merkezlerde gündüzlü bölüm ayrı tutulmalı ve merkez toplam kapasitesinin en az %20'si kadar gündüzlü birim oluşturulabilir.
- Merkezler kapasitelerinin %3'ü oranında engelli bireyi ücretsiz kabul etmek zorundadır; bakım taban ücretleri vali yardımcısı başkanlığındaki komisyon tarafından her yıl aralık ayında belirlenerek ocak başından itibaren uygulanır.
Ne getiriyor?
Bu yönetmelik, gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak engelli bakım merkezlerinin başvuru, açılış, çalışma ve fiziki koşullarını, personel standartlarını, denetim kurallarını ile bakım ücretinin nasıl belirleneceğini ve ödeneceğini uçtan uca düzenlemektedir. Merkezlerin beş aşamalı bir süreçten (başvuru, konum uygunluk, ön izin, açılış onayı, faaliyet izni) geçmesi zorunlu kılınmış; faaliyet izninin Bakanlıkça en geç bir ay içinde onaylanması esas alınmıştır. Bakım ücretleri yılda bir kez valinin başkanlık ettiği komisyon tarafından belirlenmekte, merkezler ise kapasitelerinin yüzde üçü oranında engelli bireyi ücretsiz kabul etmekle yükümlü tutulmaktadır.
Kimleri etkiliyor?
- Engelli bireyler ve yasal temsilcileri/aileleri — bakım hizmetine başvuru, yerleştirme ve ücret kuralları doğrudan bunları etkiliyor
- Özel bakım merkezi kurmak isteyen gerçek kişiler ve şirket/vakıf/dernek gibi özel hukuk tüzel kişileri — açılış, ruhsat ve işletme koşulları kapsamında
- Bakım merkezlerinde çalışacak meslek personeli, sağlık personeli ve bakıcı personel — istihdam, çalışma saati, izin ve eğitim yükümlülükleri bakımından
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri — başvuru değerlendirme, denetim, yerleştirme ve ödeme süreçlerini yürütmekten birinci derecede sorumlu
Yürürlük: Yönetmelik 7 Ekim 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmıştır; yürürlük tarihi metinde ayrıca belirtilmemiştir.
Sık sorulan sorular
Bakım merkezi açmak için hangi aşamalardan geçmek gerekiyor?
Beş aşama zorunludur: başvuru, konum uygunluk, ön izin, açılış onayı ve faaliyet izni. Başvuru kabul belgesinden itibaren en geç 18 ay içinde konum uygunluk belgesi, konum uygunluk belgesinden itibaren ise en geç 18 ay içinde ön izin alınması şarttır.
Bakım merkezi açmak isteyen kişilerin sabıka kaydıyla ilgili bir kısıtlama var mı?
Evet. Kurucu ve sorumlu müdür adaylarının; kasten işlenen suçtan bir yıl veya daha fazla hapis cezası almamış, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile zimmet, dolandırıcılık, terör finansmanı gibi belirli suçlardan mahkûm olmamış olması gerekiyor. Merkez açıldıktan sonra bu suçlardan mahkûmiyet halinde faaliyet izni iptal ediliyor.
Bakım ücreti kim tarafından, nasıl belirleniyor?
Vali yardımcısının başkanlığında il müdürü, defterdar, ticaret odası temsilcisi, belediye temsilcisi ve özel bakım merkezi temsilcisinden oluşan komisyon her yıl aralık ayının ikinci yarısında toplanarak taban ücretleri belirliyor. Bu ücretler ocak ayının birinden itibaren geçerli oluyor; merkezler, komisyonun belirlediği taban ücretin altında kalamıyor.
Engelli birey parasız bakım hizmetinden yararlanabilir mi?
Evet. Her merkez, toplam kapasitesinin yüzde üçü oranında engelli bireyi ücretsiz kabul etmek zorundadır. Bu kontenjan, ücretini Bakanlığın karşılama kriterlerini taşımayan ancak ekonomik ve sosyal yoksunluk içindeki engellilere ayrılıyor.
Bir bakım merkezinde en az kaç personel çalıştırılmak zorunda?
Merkeze faaliyet izni verildikten sonra engelli kabul edebilmek için en az bir meslek personeli, bir sağlık personeli, dört bakıcı personel, bir temizlik personeli ve üç nöbet sorumlusu istihdam edilmesi zorunludur. Engelli sayısı arttıkça bakıcı personel sayısı da yönetmelikteki oranlar çerçevesinde artmak zorundadır.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.