Anayasa Mahkemesinin 19/2/2026 Tarihli ve 2021/48905 Başvuru Numaralı Kararı
Anayasa Mahkemesi, kamu kurumlarında çalışan özel güvenlik personelinin sendikaya üye olmasını yasaklayan 4688 sayılı Kanun'un (eski) 15. maddesinin Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkını ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi. Dava, DSİ bünyesindeki özel güvenlik görevlilerinin sendika üyeliğinin reddedilmesi üzerine Enerji Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası tarafından açılmıştır.
- Mahkeme, söz konusu kategorik sendika yasağının zorunlu bir toplumsal ihtiyacı karşılamadığı ve orantılı olmadığı gerekçesiyle ihlal tespit etti; yasağın sonradan 6289 sayılı Kanun'la kaldırılmış olması ihlal sonucunu değiştirmedi.
- Giderim olarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın Diyarbakır 3. İdare Mahkemesine gönderilmesine ve başvurucuya net 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmedildi.
- Makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiası ise başvuru yolları tüketilmediğinden kabul edilemez bulundu.
Ne getiriyor?
Anayasa Mahkemesi, kamu kurumlarında özel güvenlik görevlisi olarak çalışanların sendikaya üye olma ve sendika kurma hakkının Anayasa'nın 51. maddesi kapsamında ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi. Bu karara yol açan hukuki süreçte, DSİ bünyesinde çalışan özel güvenlik personelinin sendikaya üye olmaları engellenmiş; mahkemeler de dönemin kanununa dayanarak bu engeli hukuka uygun saymıştı. Anayasa Mahkemesi söz konusu yasağın demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı ve orantısız olduğunu tespit ederek ihlalin giderilmesi amacıyla dava dosyasını yeniden yargılama yapılmak üzere Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi'ne gönderdi ve başvurucu sendikaya net 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
Kimleri etkiliyor?
- Kamu kurum ve kuruluşlarında özel güvenlik görevlisi olarak çalışanlar
- Enerji, sanayi ve maden alanında faaliyet gösteren kamu emekçileri sendikaları
- Özel güvenlik personelinin sendika üyeliğine ilişkin davalara bakan idare mahkemeleri
- Dava tarihinde sendikaya üye olmak isteyen ancak engellenen DSİ özel güvenlik çalışanları
Yürürlük: Karar 19 Şubat 2026 tarihinde verilmiş olup 10 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Sık sorulan sorular
Bu karar ne anlama geliyor; kamu kurumlarındaki özel güvenlik görevlileri artık sendikaya üye olabilir mi?
Anayasa Mahkemesi, bu kişilerin sendikaya üye olmasını tamamen yasaklayan eski kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğuna hükmetmiştir. Nitekim söz konusu yasak daha önce kanun değişikliğiyle zaten kaldırılmıştır; bu karar, yasağın uygulandığı dönemde hakkı ihlal edilenlerin haklarını tescil etmektedir.
Başvurucu sendika ne talep etmişti, ne kadar tazminat aldı?
Başvurucu Enerji Sanayi ve Maden Kamu Emekçileri Sendikası, ihlalin tespiti, yeniden yargılama yapılması ve 50.000 TL manevi tazminat talep etmişti. Anayasa Mahkemesi net 50.000 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verdi; buna ek olarak 40.487,60 TL yargılama giderinin de ödenmesine hükmetti.
Dava ne zaman başladı, neden bu kadar uzun sürdü?
DSİ'nin özel güvenlik personelinin sendika üyeliğini reddetmesi üzerine sendika 8 Mart 2011'de dava açtı. Dava, Diyarbakır İdare Mahkemesi ve Danıştay aşamalarından geçerek 11 Mart 2021'de kesinleşti; sendika nihai kararı 4 Mayıs 2021'de öğrendi ve Anayasa Mahkemesi'ne 3 Haziran 2021'de başvurdu.
Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiası kabul edildi mi?
Hayır. Anayasa Mahkemesi, makul sürede yargılanma hakkının ihlaliyle ilgili iddiayı, başvuru yollarının tüketilmemiş olması gerekçesiyle oybirliğiyle kabul edilemez buldu.
Yeniden yargılama ne anlama geliyor; dava mahkemeye geri mi dönüyor?
Evet. Anayasa Mahkemesi, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararın bir örneğinin Diyarbakır 3. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine hükmetti. Bu mahkeme, Anayasa Mahkemesi'nin ihlal kararında belirtilen ilkeler doğrultusunda yeniden yargılama başlatarak yeni bir karar verecektir.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.