Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2027 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programının Tespit Edilmesi Hakkında Karar (Karar Sayısı: 11898)
Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılı yatırım, finansman, istihdam ve hizmet alım esaslarını belirleyen Genel Yatırım ve Finansman Programı Cumhurbaşkanı Kararı ile tespit edilmiştir. Karar; personel alımı, fazla çalışma, bütçe yönetimi, bağımsız denetim ve kurumsal yönetim konularında KİT'lere uymaları gereken kural ve tavanları düzenlemektedir.
- Personel alımında 2026 yılında ayrılan personel sayısının %100'ü kadar açıktan/naklen atama yapılabilirken ilave atamalar için bu oran %75 ile sınırlandırılmıştır; 1/1/2027 sonrası sözleşmeli olarak atananlar 3 yıl boyunca başka kuruma geçemez.
- Ekli tabloda KİT bazında 2027 yılı mali hedefleri yayımlanmıştır: en büyük yatırım TPAO'ya (353,8 milyar TL), en yüksek borçlanma gereksinimi ise EÜAŞ'a (246,2 milyar TL) aittir.
- Çoğu hüküm 1/1/2027 tarihinde yürürlüğe girerken kapsam, tanımlar, istihdam ve bütçeye ilişkin bazı maddeler (1, 2, 4, 13, 16, 21, 31, 33-37) yayım tarihi itibarıyla hemen yürürlüğe girmiştir.
Ne getiriyor?
Bu Cumhurbaşkanı Kararı, TPAO, BOTAŞ, TCDD, EÜAŞ gibi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılında nasıl yatırım yapacağını, personel alacağını, bütçesini yöneteceğini ve denetleneceğini belirleyen Genel Yatırım ve Finansman Programını ortaya koyuyor. Kararda her kamu teşebbüsünün 2027 yılı için yatırım hedefi, borçlanma ihtiyacı ve faiz dışı fazla/açık rakamları tek tek tespit edilmiş; örneğin TPAO için 353,8 milyar TL yatırım ve 120 milyar TL borçlanma gereksinimi öngörülmüştür. Program; istihdam sınırlamaları, hizmet alımı tavanları, bütçe disiplini, şeffaflık ve denetim kuralları gibi geniş bir alanı kapsamaktadır.
Kimleri etkiliyor?
- TPAO, BOTAŞ, TCDD, EÜAŞ, TKİ, ÇAYKUR, TMO gibi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile bunların yönetim kurulları
- Bu kuruluşlarda çalışan mevcut personel ve 2027'de işe alınmak isteyen adaylar
- Kamu teşebbüslerine hizmet sunan yüklenici firmalar ve bu firmalarda çalışan işçiler
- Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (denetim ve onay mercii olarak)
Yürürlük: Kararın amaç, kapsam, tanımlar ve istihdam gibi belirli maddeleri 20 Ekim 2026'daki yayımı tarihinde, diğer tüm hükümleri ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girer.
Sık sorulan sorular
Bu karar hangi kuruluşları kapsıyor?
233 sayılı KHK'ya tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bağlı ortaklıklarını ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait olan 4046 sayılı Kanun kapsamındaki kuruluşları kapsıyor; listede TPAO, BOTAŞ, TCDD, EÜAŞ, TKİ, ÇAYKUR, TMO ve daha pek çok kuruluş yer alıyor.
Kamu teşebbüsleri 2027'de yeni personel alabilecek mi?
Evet, ancak sınırlamalar var. Kuruluşlar kendi içinde personel naklini öncelikle değerlendirmeli; dışarıdan (açıktan) atama yapabilmek için Bakanlığın uygun görüşü gerekiyor. İlave atama sayısı, 2026'da ayrılan personel sayısının yüzde yetmiş beşini geçemiyor. Emekli personel istihdamı ise 2027'de genel olarak yapılamayacak.
Hizmet alımı (taşeron) uygulamaları nasıl düzenleniyor?
Kamu teşebbüsleri hizmet alımlarını Program kapsamındaki tavanlar dahilinde gerçekleştirebilecek. Yüklenici firmalar aracılığıyla sağlanan hizmetlerin tutarı ile çalıştırılacak personel sayısı, Bakanlıkça belirlenen tavanları aşamaz. Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin ücret ve sigortalarının düzenli ödenmesi ise kamu teşebbüslerince takip edilmek zorunda.
4 Aralık 2017'den bu yana yüklenici firmada çalışan işçiler kadroya geçebilecek mi?
Kararın 8. maddesi, 4 Aralık 2017 tarihi itibarıyla en az iki yıl kesintisiz çalışmış ve hâlâ çalışmaya devam eden yüklenici işçilerinin sınav başarısı halinde ilgili kamu teşebbüsünde işçi kadrosuna alınabileceğini düzenliyor.
Kamu teşebbüslerinin 2027 bütçelerini ne zamana kadar hazırlaması gerekiyor?
Bakanlık Programı 1 Kasım 2026'ya kadar teşebbüslere gönderecek; teşebbüsler ise 2027 yılı işletme bütçelerini Program hedeflerini esas alarak 31 Aralık 2026'ya kadar Bakanlığa veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirmek zorunda.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.