Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı, 2019 tarihli Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmeliği yürürlükten kaldırarak yerine kapsamlı yeni bir yönetmelik yayımladı. Yeni düzenleme; hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulayan merkez ile ünitelerin kurulması, planlanması, ruhsatlandırılması, personel standartları ve denetim esaslarını baştan belirliyor.
- Planlama sistemi yeniden yapılandırıldı: yeni merkez açılabilmesi için bölgesel hedef doluluk oranının 5 ve üzeri olması şartı aranıyor; yeni açılacak merkezlerin cihaz sayısı en az 15, en fazla 25 olarak belirlendi ve tek merkezin maksimum cihaz kapasitesi 80 ile sınırlandırıldı.
- Personel zorunlulukları netleştirildi: ilk 50 cihaza kadar en az 1 kadrolu sertifikalı tabip, her tedavi seansında 5 hastaya kadar en az 1 tabip dışı sağlık personeli (diyaliz teknikeri/sertifikalı hemşire) bulunması; her diyaliz hastasının ayda en az 1 kez uzman tabipçe değerlendirilmesi zorunlu hale getirildi.
- Kronik diyalize giren her yeni hasta, tedavi başlangıcından itibaren en geç 3 ay içinde böbrek nakli değerlendirmesi için en yakın kamuya ait organ nakil merkezine yönlendirilmek zorunda; mevcut hastalar için bu yükümlülük yönetmeliğin yayımından itibaren 1 yıl içinde yerine getirilecek.
Ne getiriyor?
Bu yönetmelik, Türkiye genelinde diyaliz merkezleri ve ünitelerinin açılma, çalışma, denetim ve kapatılma kurallarını yeniden düzenleyerek 2019 tarihli eski yönetmeliğin yerini almaktadır. Yeni düzenlemeyle diyaliz hizmet bölgelerinin iki yılda bir gözden geçirilmesi, yeni merkez açılmasında bölgesel doluluk oranı eşiklerinin esas alınması ve merkezlerin en fazla 80 cihaz kapasitesiyle sınırlandırılması gibi somut kurallar hayata geçirilmektedir. Ayrıca kronik diyaliz tedavisine başlayan her hasta, en geç üç ay içinde böbrek nakli değerlendirmesi için en yakın kamuya ait nakil merkezine yönlendirilmek zorundadır.
Kimleri etkiliyor?
- Böbrek yetmezliği nedeniyle diyaliz tedavisi gören hastalar
- Özel ve kamu diyaliz merkezleri ile üniversite hastanelerini işleten veya açmak isteyen kişi ve kurumlar
- Diyaliz merkezlerinde görev yapan hekimler, sertifikalı hemşireler, diyaliz teknikerleri ve diğer sağlık personeli
- Diyaliz merkezlerini ruhsatlandırma ve denetiminden sorumlu il sağlık müdürlükleri
Yürürlük: 13 Kasım 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Sık sorulan sorular
Yeni bir diyaliz merkezi açmak için ne gerekiyor?
Önce Bakanlık tarafından ilan edilen planlama kapsamında planlama uygunluk belgesi alınması gerekiyor. Ardından en geç iki yıl içinde Bakanlıktan ön izin, ön izin tarihinden itibaren iki yıl içinde ise il sağlık müdürlüğünden ruhsatname alınması zorunlu. Ruhsattan sonra altı ay içinde faaliyet izni alınmazsa ruhsat iptal ediliyor.
Yeni açılacak bir merkezin kaç cihazla başlaması gerekiyor ve ne kadar büyüyebilir?
Yeni açılan bir merkez en az 15, en fazla 25 cihazla başlayabilir. Mevcut merkezler, bölgesel doluluk oranlarına bağlı olarak bir defada en fazla 5 cihaz artırabilir; ancak hiçbir merkez 80 cihazın üzerine çıkamaz.
Diyaliz hastalarının tedavisi ne sıklıkla uzman tarafından değerlendirilecek?
Hemodiyaliz, periton diyalizi veya ev hemodiyalizi gören her hasta ayda en az bir kez nefroloji uzmanı, diyaliz sertifikalı uzman tabip ya da uzman tabip tarafından muayene edilmeli ve diyaliz reçetesi yenilenmelidir.
Diyaliz merkezinde çalışan personelin sertifika zorunluluğu var mı?
Evet. Hemodiyaliz uygulamalarında Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim merkezlerinin sertifika programını tamamlamış 'sertifikalı tabip', 'sertifikalı uzman tabip' ve 'sertifikalı hemşire' ya da diyaliz teknikeri çalıştırılması zorunludur. İlk 50 cihaza kadar en az bir kadrolu sertifikalı tabip bulunması şart.
Bu yönetmelikten önce ruhsat almış diyaliz merkezleri ne yapacak?
Yönetmeliğin yayım tarihinden önce ruhsatlandırılmış merkezler mevcut halleriyle çalışmaya devam edecek. Ancak bu tarihten önce tanı almış diyaliz hastaları için böbrek nakli değerlendirmesine yönlendirme işlemleri bir yıl içinde tamamlanmak zorunda.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.