Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ
Sağlık Bakanlığı, beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasına ilişkin usul ve esasları yeniden düzenledi. Yeni tebliğ; kaynak ülke fiyat tespiti, gerçek kaynak fiyat hesaplama yöntemleri, eşdeğer/referans ürün fiyatlaması ve Fiyat Değerlendirme Komisyonu'nun çalışma esaslarını ayrıntılı biçimde belirliyor.
- 2017 tarihli mevcut Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ yürürlükten kaldırıldı; fiyat koruma eşiği 1/8/1987'den 1/1/2000'e güncellendi (geçiş süreci 2026 gerçek kaynak fiyat değişiklik dönemi sonuna kadar).
- Kaynak ülkeler Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan olarak belirlendi; eşdeğer ürünlerde kaynak fiyat oranları fiyat korumalı ürünler için mihenk kaynak fiyatın %80'i, fiyat korumalı olmayan ürünler için %60'ı olarak uygulanacak.
- İlk eşdeğer ürünün piyasaya çıkışıyla birlikte kademeli fiyat indirimi getirildi: ilk yıl %80, ikinci yıl %75, üçüncü yıl %70; imal eşdeğerlerin pazar payı %5'e ulaşırsa ikinci yıl oranı %80'de tutulabilecek.
Ne getiriyor?
Sağlık Bakanlığı, ilaç fiyatlarının nasıl belirleneceğini ve güncelleneceğini düzenleyen yeni bir tebliğ yayımladı; 29 Eylül 2017 tarihli eski tebliğin yerini alan bu düzenleme, beşeri tıbbi ürünlerin Türkiye'deki satış fiyatlarının Avrupa kaynak ülke fiyatlarına (Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz, Yunanistan) bağlı olarak nasıl hesaplanacağını ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor. Fiyatlar her hafta Cuma günü ilan edilen listeyle yayımlanıyor; döviz kuru (Avro) iki haftada bir otomatik olarak güncelleniyor ve kaynak ülke fiyatları düştüğünde firmadan başvuru beklenmeksizin re'sen fiyat indirimi uygulanıyor.
Kimleri etkiliyor?
- İlaç üreticileri ve ithalatçıları (ruhsat/başvuru sahipleri): Yeni fiyat hesaplama kurallarına, başvuru dönemlerine ve belge yükümlülüklerine uymak zorunda
- Eczaneler ve ilaç depoları: Fiyat listesine göre belirlenen satış fiyatlarını uygulamak durumunda; perakende veya depocu satış fiyatı olmayan ürünü satamıyor
- Sosyal Güvenlik Kurumu ve geri ödeme sistemi: Geri ödemeli ilaçların fiyatlandırma sürecini doğrudan etkileyen düzenleme, kamu ilaç harcamalarını şekillendiriyor
- Hastalar ve eczane müşterileri: Reçeteli/reçetesiz, geri ödemeli/geri ödemesiz ilaçların rafta bulunabilirliği ve fiyatı bu kurallara göre belirleniyor
Yürürlük: 29 Ağustos 2026 tarihinde, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Sık sorulan sorular
İlaç fiyatları hangi ülkelerin fiyatlarına göre belirleniyor?
Temel kaynak ülkeler Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan olarak belirlenmiş. Bu ülkelerde fiyat bulunamazsa diğer AB ülkeleri, onlarda da bulunamazsa Bakanlıkça yayımlanmış diğer ülkeler sırayla dikkate alınıyor.
Avro kurunun değişmesi ilaç fiyatlarını nasıl etkiliyor?
İlaç fiyatları iki farklı Avro değerine bağlı: yıllık olarak belirlenen 'dönemsel Avro değeri' ve iki haftada bir Merkez Bankası tarafından açıklanan 'güncel Avro değeri'. Her iki değerde değişiklik olduğunda, firmadan yeni başvuru aranmaksızın tüm ilgili ürünlerin fiyatları ve maliyet kartı bedelleri otomatik olarak güncelleniyor.
Orijinal (referans) ilaç ile muadil (eşdeğer) ilaç arasındaki fiyat farkı nasıl belirleniyor?
Fiyat korumalı olmayan referans ilaçların, eşdeğeri piyasaya çıktığında kaynak fiyatı mihenk kaynak fiyatın yüzde 60'ına düşürülüyor. İlk eşdeğer ürünler için geçiş dönemi tanınmış: birinci yıl yüzde 80, ikinci yıl yüzde 75, üçüncü yıl yüzde 70 oranında fiyatlandırılabiliyor.
Fiyat listesi ne zaman güncelleniyor ve yeni fiyat ne zaman geçerli oluyor?
Fiyat listesi her hafta Cuma günü (Cuma tatilse bir önceki iş günü) ilan ediliyor ve bir sonraki Salı günü geçerlilik kazanıyor. İsteğe bağlı fiyat düşüşleri ise ilan tarihinden 60 gün sonra yürürlüğe giriyor; ancak ürün piyasada yoksa veya depo/eczane stok zararları firma tarafından üstlenilirse bu süre beklenmeden düşüş uygulanıyor.
Yanlış ya da eksik fiyat beyanı yapan firmalara ne olur?
Eksik, yanıltıcı veya yanlış beyan ile gerçek kaynak fiyat düşüşünü zamanında bildirmemekten doğan haksız kazanç, ruhsat sahiplerinden Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tahsil ediliyor. Türk Ceza Kanunu hükümleri de saklı tutuluyor.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.