Anayasa Mahkemesinin 8/9/2026 Tarihli ve E: 2026/57, K: 2026/198 Sayılı Kararı
Anayasa Mahkemesi, 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda yer alan ve belediye itfaiye hizmetlerinde destek hizmeti yürüten personeli maktu fazla çalışma ücretinden hariç tutan düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Mahkeme, söz konusu hükmün bütçe kanunuyla düzenlenmesi gereken bir konu olmadığına, dolayısıyla Anayasa'nın 161. maddesini ihlal ettiğine oybirliğiyle karar verdi.
- İptal edilen hüküm; belediye itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele maktu fazla çalışma ücreti ödeneceğini, ancak destek hizmeti yürüten personelin bu ödemeden yararlanamayacağını düzenliyordu. Mahkeme, bu ayrımın 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 52. maddesinin uygulama alanını daraltarak olağan kanun hükmünü bütçe kanunuyla değiştirme sonucu doğurduğunu tespit etti.
- Maktu fazla çalışma ücretleri belediye nüfusuna göre kademelendirilerek belirlenmiş olup Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir sınırlarındakiler için üst sınır aylık 3.280 TL, diğer büyükşehirler için 2.470 TL olarak öngörülmüştü.
- Karar, Sayıştay 4. Dairesi'nin itirazı üzerine alındı; iptal hükmü 8/9/2026 tarihinde oybirliğiyle kesinleşti.
Ne getiriyor?
Anayasa Mahkemesi, 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nda yer alan ve belediye itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele (destek hizmeti yürütenler hariç) maktu fazla çalışma ücreti ödenmesini düzenleyen kuralın, destek hizmeti yürüten personeli kapsam dışında bırakan bölümünü Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. İptal kararı, söz konusu kuralın bütçe kanununda yer alamayacak nitelikte —yani bütçeyle ilgisi olmayan— bir düzenleme olduğu gerekçesine dayandırıldı. Böylece belediye itfaiye teşkilatında destek hizmeti yürüten personeli fazla çalışma ücretinden mahrum eden ayrım ortadan kalktı.
Kimleri etkiliyor?
- Belediye itfaiye teşkilatında destek hizmeti yürüten personel (daha önce maktu fazla çalışma ücretinden yararlanamıyordu)
- Belediye itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan tüm personel
- Ankara Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere belediyeler (Sayıştay denetimine konu olan ödemeler nedeniyle)
- Sayıştay ve belediye mali denetim birimleri
Yürürlük: Karar, 8 Eylül 2026 tarihinde oybirliğiyle verildi ve 30 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı.
Sık sorulan sorular
Bu karar neden çıktı?
Sayıştay 4. Dairesi, Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin 2024 yılı hesabını denetlerken İtfaiye Dairesi'nde destek hizmeti yürüten personele yapılan maktu fazla çalışma ücretini kamu zararı saydı. Bunun üzerine söz konusu personeli kapsam dışı bırakan kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatiyle Anayasa Mahkemesi'ne başvuruldu.
İptal edilen kural ne diyordu?
Belediye itfaiye hizmetlerinde fiilen çalışan personele belediye nüfusuna göre belirlenen maktu fazla çalışma ücreti ödeneceğini, ancak destek hizmeti yürüten personelin bu ödemeden yararlanamayacağını düzenliyordu. İptal edilen bölüm, destek hizmetlilerini kapsam dışı tutan 've itfaiye...' ibaresinin 'destek hizmeti yürüten personel' kısmıdır.
Anayasa Mahkemesi kuralı neden iptal etti?
Mahkeme, söz konusu düzenlemenin belediye bütçesinden yapılan bir ödemeye ilişkin olduğunu, dolayısıyla merkezi yönetim bütçe kanununda yer alması gereken 'bütçeyle ilgili' bir hüküm niteliği taşımadığını tespit etti. Anayasa'nın 161. maddesi uyarınca bütçe kanununa bütçeyle ilgisi olmayan hükümler konulamayacağından kural iptal edildi.
İptal edilen ücret tutarları ne kadardı?
Kanunda nüfusa göre kademeli tutarlar belirlenmiş olup en yüksek tutar Ankara, İstanbul ve İzmir büyükşehir belediye sınırları içindekiler için aylık 3.280 Türk Lirası, en düşük tutar ise nüfusu 10.000'e kadar olan belediyeler için 1.333 Türk Lirası olarak öngörülmüştü.
Bu kararın pratik sonucu ne olacak?
Destek hizmeti yürüten personeli fazla çalışma ücretinden dışlayan kural iptal edildiğinden, bu personelin kapsam dışında tutulmasının hukuki dayanağı ortadan kalktı. Sayıştay'ın kamu zararı olarak nitelendirdiği ödemeler de bu iptalle yeniden değerlendirme kapsamına girebilecek.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.