Anayasa Mahkemesinin 4/6/2026 Tarihli ve E: 2026/32, K: 2026/129 Sayılı Kararı
Sakarya Vergi Mahkemesi'nin itirazı üzerine Anayasa Mahkemesi, sahte belge düzenleyenlere uygulanan teminat yükümlülüğünü yerine getirmeyenler adına teminat tutarı kadar özel usulsüzlük cezası kesilmesini öngören Vergi Usul Kanunu mükerrer 355. madde 7. fıkra hükmünü Anayasa'ya aykırı bulmayarak itirazı reddetti. Karar, söz konusu cezanın kamu alacağını güvence altına almaya yönelik meşru ve ölçülü bir yaptırım olduğunu tescil etmektedir.
- İptal istemine konu kural: Vergi Usul Kanunu mükerrer 355. maddesine 7524 sayılı Kanun'la (28/7/2024) eklenen 7. fıkranın ilk cümlesi; 153/A maddesi uyarınca istenen teminatı süresinde vermeyenler adına verilmesi gereken teminat tutarı kadar özel usulsüzlük cezası kesilmesini ve bu ceza için erken ödeme indirimi ile uzlaşma yollarının kapatılmasını düzenlemektedir.
- Teminat tutarı: Sahte belgelerde yer alan toplam tutarın %10'u olup alt sınır 75.000 TL, üst sınır 10 milyon TL ile kanunda açıkça sınırlandırılmıştır.
- Karar oyçokluğuyla alınmış; karşıoy yazan iki üye, kuralın teminatla aynı tutarda ek ceza getirmesi, uzlaşma/indirim imkânlarını ortadan kaldırması ve değer kaybı güvencesi içermemesi nedeniyle Anayasa'nın 2., 13., 35. ve 38. maddelerine aykırı olduğunu savunmuştur.
Ne getiriyor?
Anayasa Mahkemesi, sahte belge düzenlediği tespit edilen mükelleflere vergi güvencesi olarak teminat yükümlülüğü getirilmesini, bu teminatı süresi içinde vermeyenlere veya tamamlamayanlara eksik kalan teminat tutarı kadar özel usulsüzlük cezası kesilmesini öngören Vergi Usul Kanunu mükerrer 355. maddesinin 7. fıkrasındaki kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığına oyçokluğuyla karar verdi. Teminat tutarının alt sınırı 75.000 TL, üst sınırı 10 milyon TL olarak kanunda belirlenmiş olup teminat verilmemesi durumunda kesilecek özel usulsüzlük cezasına erken ödeme indirimi ve uzlaşma hükümleri uygulanamaz.
Kimleri etkiliyor?
- Sahte belge düzenlediği vergi incelemesiyle tespit edilen mükellefler
- Sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği belirlenen serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali müşavirler
- Sahte belge düzenleme amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiği tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler ile bunların ortakları, yöneticileri ve temsilcileri
- Teminat yükümlülüğüne ilişkin davalara bakan vergi mahkemeleri
Yürürlük: Karar, 4 Haziran 2026 tarihinde verilmiş olup itirazın reddine hükmedildiğinden itiraz konusu kural yürürlükte kalmaya devam etmektedir; karar 10 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Sık sorulan sorular
Bu karar ne anlama geliyor; teminat zorunluluğu kaldırıldı mı?
Hayır, tam tersi. Anayasa Mahkemesi, itiraz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi; dolayısıyla sahte belge düzenlediği tespit edilen mükelleflerden teminat istenmesi ve teminatı vermeyenlere özel usulsüzlük cezası kesilmesi uygulaması geçerliliğini koruyor.
Teminat tutarı ne kadar ve nasıl hesaplanıyor?
Teminat, düzenlenmiş sahte belgelerde yer alan toplam tutarın yüzde 10'u kadar olarak hesaplanıyor. Kanun bu tutara 75.000 TL alt sınır ve 10 milyon TL üst sınır getirmiştir.
Teminatı vermeyenlere ne kadar ceza kesiliyor?
Süresi içinde verilmeyen veya tamamlanmayan teminat tutarı kadar özel usulsüzlük cezası kesiliyor. Bu ceza için erken ödeme indirimi ve uzlaşma yollarına başvurulamıyor.
Mahkemede iki üye neden karşı oy kullandı?
Üyeler Yıldız Seferinoğlu ve Selahaddin Menteş; teminat tutarı kadar ayrıca ceza kesilmesinin mülkiyet hakkına ölçüsüz bir sınırlama getirdiğini, indirim ve uzlaşma imkânlarından yoksun bırakılmış bu yaptırımın Anayasa'nın 2., 13., 35. ve 38. maddelerine aykırı olduğunu savunarak çoğunluk görüşüne katılmadı.
Sahte belge düzenleyen bir serbest muhasebeci bu karardan nasıl etkileniyor?
Sahte belge düzenleme fiiline iştirak ettiği inceleme raporuyla tespit edilen ve bu durumu kesinleşen serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler hakkında da teminat uygulaması devreye giriyor; üstelik bu kişiler üç yıl süreyle geçici olarak mesleki faaliyetten alıkonulabiliyor.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.