Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşması Çerçevesindeki Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik
Türkiye ile Maldivler arasında 4 Kasım 2024'te imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşması kapsamında ticarete konu eşyanın tercihli menşeinin nasıl tespit edileceğini düzenleyen yönetmelik yayımlandı. Menşe ispat belgesi olarak EUR.1 Dolaşım Belgesi kullanılacak; belgenin düzenlenmesi, vizesi, sonradan kontrolü ve idari iş birliği esasları bu yönetmelikle belirlendi.
- EUR.1 Dolaşım Belgesi ihraç tarihinden itibaren 12 ay geçerli olup en fazla 2 yıl içinde ibraz edilmesi halinde tercihli muameleden yararlanılabilir; belgesiz muafiyet için küçük paketlerde 500 Avro, yolcu zati eşyasında 1.200 Avro üst sınır uygulanır.
- Tolerans kuralı uyarınca, menşe statüsü kazandıran işlem şartı sağlanamamış olsa bile menşeli olmayan girdiler; tarım/gıda ürünlerinde net ağırlığın %15'ini, diğer ürünlerde fabrika çıkış fiyatının %15'ini aşmamak kaydıyla kullanılabilir (tekstil ürünleri için farklı hadler geçerli).
- Yönetmelik, 24 Ağustos 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmış olmakla birlikte 1 Ağustos 2026 tarihinden itibaren geçerli sayılmaktadır; Anlaşma'nın yürürlüğe girdiği tarihte sevkiyat halindeki veya antrepodaki eşya için 12 aylık geçiş süresi tanınmıştır.
Ne getiriyor?
Bu yönetmelik, Türkiye ile Maldivler arasında 4 Kasım 2024'te imzalanan Tercihli Ticaret Anlaşması kapsamında iki ülke arasında ticareti yapılan malların "Türk malı" veya "Maldivler malı" sayılıp sayılamayacağını belirleme kurallarını ve bu amaçla kullanılan EUR.1 Dolaşım Belgesi'nin nasıl düzenleneceğini ortaya koyuyor. Menşe statüsü kazanan ürünler, anlaşmanın öngördüğü indirimli gümrük tarifelerinden yararlanabiliyor. İki ülkenin gümrük idareleri arasındaki belge kontrolü ve idari iş birliği yöntemleri de bu yönetmelikle belirleniyor.
Kimleri etkiliyor?
- Türkiye'den Maldivler'e ya da Maldivler'den Türkiye'ye mal ihraç eden ithalatçı ve ihracatçılar
- Tercihli gümrük tarifesinden yararlanmak isteyen üreticiler ve ticaret şirketleri
- EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenleyen ve denetleyen gümrük idareleri ile Ticaret Bakanlığı'nca yetkilendirilen kuruluşlar
- İki ülke arasında kişisel eşya veya küçük paket gönderen ya da taşıyan yolcular ve bireyler
Yürürlük: 1 Ağustos 2026 tarihinden geçerli olmak üzere 24 Ağustos 2026'da yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Sık sorulan sorular
EUR.1 Dolaşım Belgesi nedir ve neden gereklidir?
EUR.1 Dolaşım Belgesi, bir malın Türkiye veya Maldivler menşeli olduğunu kanıtlayan ve anlaşma kapsamındaki indirimli gümrük tarifesinden yararlanmayı sağlayan resmi belgedir. Bu belge olmadan tercihli tarife uygulanmaz.
EUR.1 Dolaşım Belgesi ne kadar süreyle geçerlidir?
Belge, ihracatçı ülkede düzenlenme tarihinden itibaren 12 ay geçerlidir ve bu süre içinde ithalatçı ülkenin gümrük idaresine ibraz edilmelidir. İstisnai durumlarda geç ibraz kabul edilebilir; ancak her hâlükârda düzenleme tarihinden itibaren en fazla 2 yıl içinde ibraz edilmesi şarttır.
Hangi ürünler Türkiye veya Maldivler menşeli sayılır?
O ülkede tamamen üretilen ürünler (tarım, madencilik, balıkçılık ürünleri gibi) ile menşeli olmayan girdiler kullanılsa da yönetmelikte belirlenen yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş ürünler menşeli sayılır. Sadece etiketleme, paketleme veya basit karıştırma gibi işlemler menşe statüsü kazandırmaz.
Kişisel kullanım için getirilen ürünlerde de bu belge aranıyor mu?
Hayır. Maldivler'den Türkiye'ye yolcunun zati eşyası olarak getirilen veya küçük paket şeklinde gönderilen ürünlerde, ticari amaç taşınmadığı ve kıymetin bireysel eşya için 1.200 Euro'yu, küçük paket için 500 Euro'yu aşmadığı durumlarda EUR.1 Dolaşım Belgesi aranmaz.
Menşe belgesi hakkında şüphe doğarsa ne olur?
İthalatçı ülke gümrük idaresi belgeyi sonradan kontrol için ihracatçı ülke gümrük idaresine gönderir. Kontrol sonucu talebin gönderildiği tarihten itibaren 12 ay içinde gelmezse veya yeterli bilgi içermezse, tercihli gümrük muamelesi reddedilebilir. Süreç boyunca olası vergi farkı kadar teminat alınarak eşyanın gümrük işlemleri tamamlanabilir.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.