Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'nde kapsamlı değişiklikler yapılarak sulak alanlardan su alımına izin zorunluluğu getirilmiş, yeni tanımlar ve koruma mekanizmaları eklenmiştir. Düzenleme; su yapısı işletenlerini, tarım yapanları, sanayi bölgelerini ve sulak alan yönetiminden sorumlu kurumları doğrudan etkiliyor.
- Sulak alanlardan su alan ve 30 Ocak 2002'den sonra işletmeye geçen özel sektör su yapıları, yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren 2 yıl içinde izin belgesi almak zorunda; izin belgesi 5 yıl geçerli olacak, başvurmayanlar idari yaptırımla karşılaşacak.
- Sürdürülebilir kullanım bölgelerinde özel mülk arazilerde yalnızca organik bitkisel üretim ve organik deniz yosunu üretimine izin veriliyor; faaliyet sahipleri organik üretim sertifikası ibraz etmek zorunda. Kamu arazilerinde mevcut tarımsal kullanımlara kiralama süresi sonuna kadar izin veriliyor, ardından yalnızca organik tarım yapılabilecek.
- Ramsar Stratejik Planı'na uygun olarak hazırlanacak Milli Sulak Alan Stratejisi 10 yıllık uygulama süresiyle Ulusal Komisyon onayıyla yürürlüğe girecek; kontrollü kullanım bölgelerindeki OSB, endüstri ve serbest bölgeler için kümülatif etki değerlendirme raporu zorunlu hale getirildi.
Ne getiriyor?
Bu değişiklik, sulak alanların korunmasına ilişkin yönetmeliğe; sulak alanlardan su alımında izin zorunluluğu, çevresel akış miktarı bırakma yükümlülüğü, suni sulak alan ve suni su çukurlarına yönelik yeni kurallar ile 10 yıllık milli sulak alan stratejisi hazırlama zorunluluğu gibi önemli düzenlemeler getiriyor. Özellikle 30 Ocak 2002'den sonra işletmeye geçen ve özel sektörce yönetilen su yapıları, yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren iki yıl içinde izin belgesi almak zorunda. Sulak alan koruma bölgelerindeki tarımsal kullanımlar organik tarımla sınırlandırılıyor; kamu arazilerinde koruma bölgesi ilanından sonra yeni tarım alanı açılması yasaklanıyor.
Kimleri etkiliyor?
- Sulak alan sınırları içinde su alan veya su yapısı (baraj, sulama, enerji tesisi) işleten özel sektör şirketleri ve kamu kurumları
- Sulak alan koruma bölgelerinde tarım yapan çiftçiler ve arazi sahipleri (özel mülk ve kamu arazisi kiracıları)
- Sulak alanların kontrollü kullanım bölgelerindeki organize sanayi, endüstri ve serbest bölge yönetimleri
- Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı doğa koruma ve milli parklar müdürlükleri (yeni idari görev ve yetkiler)
Yürürlük: Yönetmelik, 5 Eylül 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Sık sorulan sorular
Sulak alandan su kullanan bir tesisin izin alması için ne kadar süresi var?
30 Ocak 2002'den sonra işletmeye geçen ve özel sektörce işletilen su yapılarının, yönetmeliğin yayım tarihinden (5 Eylül 2026) itibaren iki yıl içinde doğa koruma ve milli parklar müdürlüğüne başvurarak izin belgesi alması zorunlu. Bu sürede başvurmayanlar idari yaptırımla karşılaşır.
Çevresel akış miktarı nedir ve kim belirliyor?
Çevresel akış miktarı; su yapısının mansabındaki akarsu ekosistemi ile buna bağlı bitki ve hayvan türlerinin yaşam ortamlarının sürekliliği için su yapısından kesintisiz bırakılması gereken su miktarıdır. Bu miktarı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü belirler; ancak belirlenen miktar, ilgili elektrik piyasası yönetmeliğiyle saptanan miktarın altında olamaz.
Sulak alan koruma bölgesindeki arazimde tarım yapmaya devam edebilir miyim?
Özel mülkiyet parsellerinde, drenaj yapılmadan yalnızca organik bitkisel üretim ve organik deniz yosunu üretimine izin veriliyor; bunun için organik üretim sertifikası ibraz etmek zorunlu. Kamu arazisi kiracıları ise mevcut kira süresi sonuna kadar tarıma devam edebilir; kira bittikten sonra yalnızca organik tarım şartıyla sürdürebilir.
Organize sanayi bölgeleri sulak alan sınırı içindeyse ne yapması gerekiyor?
Kontrollü kullanım bölgesi sınırları içindeki organize sanayi, endüstri, serbest ve ihtisas organize sanayi bölgeleri, faaliyetlerinin sulak alan üzerindeki kümülatif etkisini tespit etmek için kümülatif etki değerlendirme raporu hazırlamak zorunda. Raporun yeterli bulunması halinde izin belgesi bölge yönetimi adına düzenleniyor; ancak bu belge, diğer çevre izin yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor.
Milli sulak alan stratejisi nedir ve ne sıklıkla yenileniyor?
Milli sulak alan stratejisi; Ramsar Stratejik Planı doğrultusunda sulak alanların korunması ve akılcı kullanımı için hazırlanan, kurumlar arası koordinasyonu sağlayacak eylem planlarını içeren bir strateji belgesidir. Uygulama süresi 10 yıl olup her 10 yılın sonunda gözden geçirilerek yenilenir.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.