Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik
Ticaret Bakanlığı, tüketicilere yönelik kısa süreli (en fazla 29 gün) motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerini yetki belgesi, kira sözleşmesi, depozito ve platform yükümlülükleri açısından kapsamlı biçimde düzenledi. Yetki belgesi olmadan kiralama yapılamayacak; ilan ve aracı platformlar da bu sisteme entegre olmak zorunda kalacak.
- Yetki belgesi için asgari filo şartı: büyükşehirlerin nüfusu 30.000'i geçen ilçelerinde en az 10 taşıt (en az 5'i işletme adına tescilli, en az 2'si hibrit/elektrikli ve biri Türkiye üretimi); daha küçük yerlerde en az 5 taşıt (en az 2'si tescilli). Filosundaki taşıtların model yılına göre 6 yaşın altında, elektrikli araçlarda 300.000 km, diğerlerinde 180.000 km altında olması zorunlu.
- Depozito sınırı: 6 gün ve altı kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 günlük kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli; çek, senet veya kefalet gibi borç doğurucu belgeler depozito olarak alınamaz. Hasar taleplerinde bağımsız ekspertiz raporu zorunlu, işletmenin kendi personelinin raporu ispat aracı sayılmaz.
- Mevcut işletmelerin 1/7/2027'ye kadar yetki belgesi alması gerekiyor; taşıt yaşı/sayısı ve platform yükümlülükleri ise mevcut işletmeler için 1/1/2028'e kadar uygulanmıyor. Yönetmelik 1/1/2027'de yürürlüğe giriyor.
Ne getiriyor?
Araç kiralama sektörü artık Ticaret Bakanlığı'nın denetiminde: ticari amaçla araç kiralayanların "Yetki Belgesi" alması zorunlu hale geliyor. Yönetmelik; yetki belgesi şartlarını, kiracıların haklarını, depozito ve iptal kurallarını, kiralama platformlarının yükümlülüklerini ve aykırı davrananlar için idari para cezası uygulanacağını düzenliyor. Halihazırda faaliyet gösteren işletmelere 1 Temmuz 2027'ye kadar yetki belgesi alma süresi tanınıyor.
Kimleri etkiliyor?
- Araç kiralama işletmeleri (esnaf, tacir ve ticaret şirketleri): yetki belgesi almak ve asgari araç sayısı, araç yaşı gibi koşulları sağlamak zorunda
- Tüketici konumundaki kiracılar: sözleşme öncesi bilgilendirme, depozito iade süreleri, hasar güvencesi ve iptal hakları güvence altına alınıyor
- Araç kiralama ilan ve aracı platformları (internet siteleri, mobil uygulamalar): yetki belgesi kontrolü yapma ve haksız ticari uygulamalardan kaçınma yükümlülüğü geliyor
- Motorlu kara taşıtı kiralama danışmanları ve sorumlular: Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı 'Seviye 4' belgesine sahip olma zorunluluğu
Yürürlük: 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girer; ancak halihazırda faaliyette olan işletmeler 1 Temmuz 2027'ye kadar yetki belgesi almak zorundadır.
Sık sorulan sorular
Araç kiralama işletmeleri yetki belgesi almak için ne yapması gerekiyor?
Başvuru, Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yapılıyor. Vergi ve meslek odası kaydı, uygun araç sayısı ve yaşı, kiralama sorumlusunun mesleki yeterlilik belgesi gibi şartların sağlandığını gösteren belgelerle başvurulması gerekiyor. Başvurudan itibaren 10 gün içinde sonuç bildiriliyor.
Büyükşehirlerde faaliyet gösterecek işletmeler kaç araç bulundurmak zorunda?
Nüfusu 30 bini geçen büyükşehir ilçelerinde en az 10 araç (en az 5'i işletme adına tescilli, en az 2'si hibrit veya elektrikli, birinin Türkiye'de üretilmiş olması şartıyla) zorunlu. Küçük ilçeler ve büyükşehir dışı illerde bu sayı en az 5'e (en az 2'si tescilli) düşüyor.
Kiracı ön ödemeli rezervasyonunu iptal ederse para iadesi nasıl işliyor?
Kiracı rezervasyonu herhangi bir gerekçe göstermeden iptal edebilir. Teslim saatinden 24 saat veya daha önce yapılan iptallerde herhangi bir kesinti yapılamaz; teslim saatine 24 saatten az kala iptal edilirse en fazla 1 günlük kira bedeli iptal ücreti kesilebilir. Kalan tüm bedeller iptal tarihinden itibaren 7 gün içinde iade edilmek zorunda.
Araçta hasar oluşursa kiracıdan ne zaman bedel talep edilebilir?
İşletme, kira süresi boyunca kiracının hasar kaynaklı mali sorumluluklarını güvence altına almak zorunda. Kiracıdan bedel talep edilebilmesi için hasarın ve maliyetin yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelenmesi şart; işletmenin kendi personelinin veya bağlantılı kişilerin hazırladığı raporlar geçerli sayılmıyor.
Depozito ne zaman iade edilmeli ve en fazla ne kadar alınabilir?
6 gün ve altı kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli tutarında depozito alınabiliyor. Sözleşme sona erip araç iade edildikten sonra 7 gün içinde iade edilmesi gerekiyor; depozito olarak çek, senet veya teminat mektubu gibi borç doğurucu belgeler alınamıyor.
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; bağlayıcı değildir. Esas alınacak metin Resmî Gazete'nin kendisidir.